GreenFactor.PL

Biopaliwa

Odnawialne źródła energii pozyskiwane z roślin, można podzielić na dwa główne rodzaje – oleje oraz alkohole (bioetanol i biometanol).

Paliwo alkoholowe to odwodniony spirytus surowy, produkowany ze zbóż, ziemniaków, buraków cukrowych, wierzby energetycznej, słomy itp. Paliwa na bazie etanolu są stosowane w silnikach benzynowych i wysokosprężonych, obecnie dodają je do benzyny w niewielkich ilościach (np. Rafineria Gdańska). Badania wykazały, że domieszka taka szkodzi tylko wówczas, kiedy sama benzyna jest złej jakości, najczęściej kiedy nieuczciwy producent lub dystrybutor doleje do niej zbyt dużo wody. W takiej sytuacji alkohol wytrąca wodę i może dojść do zniszczenia silnika.

Dodatkiem do benzyny mogą być także oleje roślinne, głównie rzepakowy, sojowy i słonecznikowy. Produkty jak bioolej i biodisel są produkowane w przedsiębiorstwach rozporządzających zaawansowaną technologią.

Używanie paliwa pochodzenia rzepakowego wiąże się z koniecznością przerobienia silnika, ma ono także dosyć wysoką cenę. W zamian posiada bardzo dobre właściwości rozruchowe i redukujące, działa przeciwpożarowo i przeciwwybuchowo, przy spalaniu nie powstają związki rakotwórcze i mutogenne, a produkt uboczny powstały po wytłoczeniu można przerabiać dalej w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i innych.

Obecnie wykorzystuje się kilka metod produkcji biopaliwa z olejów roślinnych, jest to kraking termiczny i kataliczny, elektroliza, metoda transestryfikacji – stosowana na skalę przemysłową.

Metoda transestryfikacji polega na pozyskiwaniu estrów niższych alkoholi i wyższych kwasów tłuszczowych, w wyniku reakcji chemicznej powstają estry alkoholi i glicerol. Podstawowymi składnikami są nasiona rzepaku (w Polsce), na świecie także słonecznika, orzeszków ziemnych, palmy itp.

Pierwszym etapem produkcji jest czyszczenie, suszenie i rozdrabnianie nasion, następnie tłoczenie, czego produktem jest olej surowy, produkt uboczny czyli wytłok oraz woda.

Powierzchnia uprawy rzepaku w Polsce zwiększa się z każdym rokiem, podstawowym odbiorcą są na razie zakłady tłuszczowe, które produkują olej na potrzeby spożywcze. Według szacunków zdolność produkcyjna rolników wynosi ok. 2,5 mln ton rocznie, natomiast 1 mln ton można przeznaczyć na produkcję biopaliw (estrów metylowych).

Zalety biopaliw i ustalenia prawne

Biopaliwa powstają z przetworzonych produktów pochodzenia roślinnego, zwierzęcego a nawet mikroorganizmów.

Paliwa stałe to słoma w postaci bel, kostek, brykietów, granulat trocinowy lub słomiany, drewno, siano i inne części roślin.

Ciekłe otrzymywane są w procesie fermentacji alkoholowej, fermentacji butylowej, estryfikacji w biodiesel olejów roślinnych. Najmniej znanym z tego typu produktów jest butanol, powstający przede wszystkim z paliw kopalnych lub fermentacji z biomasy roślinnej przy udziale bakterii Clostridium acetobutylicum.

Biopaliwa gazowe powstają w wyniku fermentacji beztlenowej odchodów zwierzęcych, słomy itp., w wyniku czego powstaje biogaz, lub w procesie zgazowania biomasy – produkcji gazu drzewnego.

Bardzo wydajna jest produkcja biopaliw z glonów, naukowcy pracują nad przystosowaniem dla nich obszarów pustynnych. W tym celu wzbogacona w dwutlenek węgla woda przepływa w zbiornikach z glonami gdzie powstaje białko i tlen czyli biopaliwo glonowe (trzeciej generacji). Efektywność glonów jest większa, niż jakiegokolwiek innego sposobu pozyskiwania paliw.

Użycie tego rodzaju produktów uniezależnia gospodarkę od ropy naftowej, przy ich spalaniu nie powstają substancje rakotwórcze i mutogenne, jest to także metoda w pełni odnawialna.

Ustawa z 2 października 2003 r. o biokomponentach stosowanych w paliwach ciekłych i biopaliwach ciekłych, nałożyła obowiązek dodawania biokomponentów do paliwa, zabroniła także wolnego rynku na biopaliwa. Zmiany przyniosła ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i paliwach ciekłych umożliwiła produkcję biopaliw przez zarejestrowanych rolników indywidualnych.

Uchwalona w 2010 r. ustawa okołobudżetowa ma w planach wprowadzenie nowych ustaleń. Senat uznał że ulgi dla tego typu paliw powinny obejmować tylko takie, w których udział biomasy (biokomponentów) jest równy lub wyższy niż 80%. Do tej pory ulga taka dotyczyła paliw, w których biokomponenty stanowiły 2%.

Na zmianę w prawie musi się jednak zgodzić Unia Europejska, która może przyjąć lub odrzucić wniosek złożony przez polski rząd. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Finansów przewiduje likwidację stawek obniżonych dla biopaliw oraz biokomponentów stanowiących samoistne paliwa. Ulga miałaby zostać zlikwidowana 30 kwietnia 2011 r., wraz z wygaśnięciem zgody Komisji Europejskiej na jej stosowanie.