Etapy produkcji biopaliwa z rzepaku
Etapy produkcji biopaliwa z rzepaku
Aby uzyskać produkt końcowy, nasiona rzepaku muszą przejść kilka etapów przygotowania i przetwórstwa.
Pierwszym jest czyszczenie, suszenie i rozdrabnianie, następnie tłoczenie nasion w tłoczniach ślimakowych, w wyniku czego otrzymujemy olej surowy (a także wytłok i wodę).
W naszym kraju stosuje się trzy technologie olejarskie, różniące się ilością uzyskanego w procesie finalnym produktu.
Technologia klasyczna – ziarno poddawane jest kondycjonowaniu w prażalni, następnie tłoczone na prasach ślimakowych. Otrzymujemy olej i wytłok, drugim etapem jest otrzymywanie dodatkowej porcji oleju z wytłoku za pomocą rozpuszczalnika. W ten sposób produktami są olej surowy, olej poekstrakcyjny, śruta rzepakowa. Wskaźnik uzyskania oleju tą metodą jest najwyższy.
W procesie jedno i dwustopniowego tłoczenia oleju na gorąco uzyskujemy olej surowy i wytłok, ilość uzyskanego oleju jest niższa niż w metodzie klasycznej.
Trzecia metoda polega na rozdrobnieniu nasion, podgrzaniu do temperatury nie wyższej niż 450˚C a następnie końcowego tłoczenia na zimno. To najmniej efektywny sposób pozyskiwania oleju.
Uzyskany w ten sposób surowy olej należy następnie poddać rafinacji w celu usunięcia zanieczyszczeń i wolnych kwasów tłuszczowych. Nie może zawierać cząstek stałych ani dużej ilości wody.
Biopaliwo zwane także biodieslem, uzyskiwany jest metodą transestryfikacji: oczyszczony olej i mieszanka katalityczna (inicjująca proces) umieszczane są w reaktorze, gdzie następuje właściwa reakcja transestryfikacji. Mieszanina jest destylowana dla uzyskania metanolu, dodawany kwasek neutralizuje katalizator alkaliczny a woda ułatwia rozdzielenie mieszaniny. Końcowymi produktami są estry metylowe, odpady, surowy glicerol.
Produktem ubocznym jest wytłok czyli śruta rzepakowa poekstrakcyjna powstająca po wytłoczeniu oleju z nasion. Można przyjąć że ze 100% ziarna otrzymujemy 30% oleju i 70% wytłoku. Śruta rzepakowa powstaje po wypłukaniu resztek oleju przy pomocy rozpuszczalnika. Stanowi znakomitą paszę dla zwierząt gospodarczych, o wysokiej zawartości białka i wyższej wartości energetycznej.
Wytłok może być dalej wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i innych.